Frame relay
Frame Relay je jedan od najpopularnijih protokola za prenos podataka. Odlikuje ga veliki nivo fleksibilnosti, a predstavlja jeftin način povezivanja udaljenih lokacija brzim digitalnim linkovima. Uglavnom se koristi za povezivanje LAN, SNA, Internet ili čak “voice” aplikacija (VoFR). Njegova osnovna komparativna osobina je niska cijena.
Frame Relay je pojednostavljena forma komutacije paketa, u principima slična X.25 protokolu, u kome se sinhroni okviri podataka rutiraju ka različitim odredištima zavisno od informacija sadržanih u zaglavlju okvira. Najveća razlika među njima je činjenica da X.25 garantuje integritet podataka i mrežno upravljanje kontrole toka nauštrb mrežnog kašnjenja. Frame Relay rutira pakete sa kraja na kraj mnogo brže, ali nema garancije za integritet podataka.
Paketi se rutiraju kroz virtuelne krugove koji mogu biti stalnog ili privremenog karaktera, a za koje je moguće izvršiti rezervaciju mrežnih resursa definisanjem zagarantovane brzine. Svaki stalni virtuelni krug ima trajno konfigurisan put od izvora do odredišta, odnosno ovakve se veze uspostavljaju od strane davaoca usluge korištenjem nekog eksternog mehanizma (obično network management-a). Privremene veze se formiraju i raskidaju automatski na zahtjev korisničke opreme pomoću signalizacije.
Bez obzira na broj logičkih veza jedna lokacija korisnika se na Frame Relay mrežu veže samo jednom iznajmljenom linijom. U zavisnosti od topologije WAN mreže korisnika, konfigurisanjem opreme pomoću softverskih alata realiziraju se sve potrebne međuveze.
Frame Relay korisnicima javne mreže za prenos podataka omogučeno je korištenje dvije klase servisa:
- klasa servisa B (zagarantovana brzina)
U ovoj klasi servisa korisnička terminalna oprema može slati u mrežu podatke brzinom koja je jednaka zagarantovanoj brzini. Za ovu klasu servisa se koristi “flat rate” šema tarifiranja, odnosno iznos mjesečne fakture ne zavisi od količine prenesenog saobraćaja (broja prenesnih okvira);
- klasa servisa C (zagarantovana + proširena brzina)
U ovoj klasi servisa korisnik ima mogučnost korištenja zagarantovane brzine kao i proširenja te brzine na zahtijev, odnosno mogučnost korištenja dodatnog opega. Dio saobraćaja prenesen u proširenoj brzini se tarifira po broju prenesenih okvira.
Osnovne karakteristike Frame Relay baziranih WAN mreža su:
- velika fleksibilnost;
- velika skalabilnost;
- jeftin način povezivanja geografski distribuiranih LAN mreža digitalnim linkovima;
- mogučnost prenosa ‘bursty’ LAN saobraćaja;
- mogučnost prenosa svih LAN protokola;
- definisanje različitih saobraćajnih grupa (prema protokolu i/ili adresi stanice ili grupe stanica koje generišu saobraćaj) i mogučnost definisanja različitih zagarantovanih brzina za svaku pojedinačno u cilju obezbjeđenja što veće iskorištenosti linka uz istovremenu zaštitu na propusni opseg i kašnjenje osjetljivih aplikacija.
